Tiền lương từ 5 triệu đồng phải thanh toán không dùng tiền mặt: Doanh nghiệp Việt bước vào chuẩn minh bạch mới

Tiền lương từ 5 triệu đồng phải thanh toán không dùng tiền mặt: Doanh nghiệp Việt bước vào chuẩn minh bạch mới

Một thay đổi rất lớn đang tác động trực tiếp đến doanh nghiệp nhỏ và vừa: khoản chi tiền lương, tiền công từng lần từ 05 triệu đồng trở lên muốn được tính vào chi phí được trừ khi xác định thuế TNDN thì phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.

Đây không phải là quy định “trả lương từ 5 triệu đồng bằng tiền mặt”, mà hoàn toàn ngược lại: nếu doanh nghiệp chi trả bằng tiền mặt nhưng không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định, khoản chi có thể không đủ điều kiện được trừ khi tính thuế TNDN.

Về căn cứ pháp lý, điểm c khoản 1 Điều 9 Luật Thuế TNDN số 67/2025/QH15 quy định khoản chi được trừ phải có đủ hóa đơn, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định. Khoản 1 Điều 9 Nghị định 320/2025/NĐ-CP tiếp tục quy định khoản chi có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với trường hợp mua hàng hóa, dịch vụ và các khoản thanh toán khác từng lần có giá trị từ 05 triệu đồng trở lên. Điều 26 Nghị định 181/2025/NĐ-CP là căn cứ xác định chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.

Nội dung này đã được nhiều cơ quan thuế hướng dẫn cụ thể, trong đó có Công văn 218/CST-TN ngày 27/01/2026 của Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí – Bộ Tài chính; Công văn 663/DTH-QLDN1 ngày 30/01/2026 của Thuế tỉnh Đồng Tháp; Công văn 293/LCA-QLDN1 ngày 12/02/2026 của Thuế tỉnh Lào Cai; và Công văn 2864/DON-QLDN1 ngày 13/02/2026 của Thuế tỉnh Đồng Nai.

Điểm đáng chú ý là Công văn 218/CST-TN xác định: đối với khoản chi thanh toán tiền lương, tiền công từng lần có giá trị từ 05 triệu đồng trở lên cho người lao động kể từ ngày Nghị định 320/2025/NĐ-CP có hiệu lực thi hành, tức ngày 15/12/2025, để được tính vào chi phí được trừ thì doanh nghiệp phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.

Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn quen trả lương bằng tiền mặt, đặc biệt ở các lĩnh vực sử dụng nhiều lao động phổ thông, lao động thời vụ, xây dựng, sản xuất, nông nghiệp, nhà hàng, bán lẻ. Trước đây, tiền mặt thường được coi là “linh hoạt” và “tiện cho người lao động”. Nhưng trong chuẩn quản trị mới, đây lại là vùng rủi ro lớn: khó chứng minh chi trả thực tế, khó đối chiếu với bảng lương, hợp đồng lao động, chấm công, bảo hiểm, thuế TNCN và hồ sơ chi phí được trừ.

Đặc biệt, với các doanh nghiệp có hiện tượng lương ảo, nhân sự ảo, phụ cấp ảo hoặc bảng lương lập ra để hợp thức hóa chi phí, quy định này là một “điểm chặn” rất mạnh. Khi dòng tiền lương phải đi qua ngân hàng hoặc phương thức thanh toán không dùng tiền mặt hợp pháp, mỗi khoản lương đều để lại dấu vết: ai nhận, nhận bao nhiêu, ngày nào nhận, có khớp với hợp đồng, bảng công, chính sách lương và quyết toán thuế hay không.

Với doanh nghiệp làm ăn nghiêm túc, đây là cơ hội để nâng cấp hệ thống quản trị. Trả lương qua tài khoản giúp chủ doanh nghiệp kiểm soát dòng tiền tốt hơn, minh bạch hóa chi phí nhân sự, giảm rủi ro thất thoát tiền mặt và tạo dữ liệu đáng tin cậy để phân tích năng suất lao động, hiệu quả từng bộ phận, từng dự án, từng đơn hàng.

Ở tầm vĩ mô, quy định này góp phần thu hẹp vùng xám trong nền kinh tế. Khi tiền lương được thanh toán không dùng tiền mặt, Nhà nước có thêm cơ sở dữ liệu để quản lý thuế, lao động, bảo hiểm và dòng tiền chính thức. Người lao động cũng được bảo vệ tốt hơn vì thu nhập có dấu vết rõ ràng khi vay vốn, chứng minh thu nhập, giải quyết tranh chấp lao động hoặc quyết toán thuế.

Từ góc nhìn EDUBELIFE, tiền lương không chỉ là một khoản chi. Đó là điểm giao nhau giữa tài chính – kế toán – pháp lý thuế – lao động – bảo hiểm – văn hóa quản trị. Nếu chi phí lương thiếu minh bạch, báo cáo tài chính sẽ không phản ánh đúng sức khỏe doanh nghiệp; khi đó việc vay vốn, gọi vốn, định giá doanh nghiệp hoặc tham gia chuỗi cung ứng lớn đều bị ảnh hưởng.

Với triết lý BIZMAP, đây là lúc doanh nghiệp cần một bản đồ quản trị dòng tiền lương: nhân sự có thật không, năng suất có đo được không, chính sách lương có gắn với hiệu quả không, dòng tiền có minh bạch không, và báo cáo tài chính có đủ tin cậy để doanh nghiệp phát triển bền vững không.

Doanh nghiệp cần làm ngay

–  rà soát toàn bộ khoản chi lương, công, phụ cấp, thưởng từng lần từ 05 triệu đồng trở lên;

– chuẩn hóa hồ sơ lương gồm hợp đồng lao động, bảng chấm công, bảng tính lương, quy chế lương thưởng, chứng từ khấu trừ thuế TNCN, hồ sơ bảo hiểm và chứng từ thanh toán;

Quy định mới không chỉ thay đổi cách doanh nghiệp trả lương. Nó thay đổi cách doanh nghiệp chứng minh sự thật tài chính của mình.

Trong một nền kinh tế đang tiến tới minh bạch, số hóa và hội nhập, doanh nghiệp nào minh bạch sớm sẽ không chỉ an toàn hơn về thuế. Doanh nghiệp đó sẽ đáng tin cậy hơn với ngân hàng, nhà đầu tư, người lao động và thị trường.

Tài liệu tham khảo:

Các bài viết khác:

By admin | 5 Tháng Bảy, 2026 | Tin tức | 0 Comments |

Previous

Công văn 1902/CT-CĐS: Hồi chuông cảnh báo cho doanh nghiệp dùng “hai hệ thống sổ kế toán”
Next

TẠI SAO PHẢI SẮP XẾP LẠI THỊ TRƯỚNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.